KTÓRY NÓŻ MORA JEST NAJLEPSZY?
Mora, lub Morakniv (wymowa: ˈmuːra.ˈkniːf), to nie byle jaki tani nóż z marketu budowlanego, który można kupić za mniej niż dziesięć euro w najbliższym raju dla majsterkowiczów. No dobrze, w zasadzie jest, bo przecież właśnie z tego Mora jest znana: niedrogich, dobrych narzędzi pracy. Jednak historia i tradycja stojące za marką Mora są o wiele głębsze, niż mogłoby się początkowo wydawać. Zacznijmy od nazwy: Mora to nie tylko firma stojąca za nożem, to także miejscowość w sercu Szwecji, swoisty odpowiednik Solingen na północy, gdzie od ponad 400 lat działali różni producenci noży, głównie małe manufaktury i firmy rodzinne.
Z początkiem XX wieku przedsiębiorstwa zaczęły się rozwijać, a producenci tacy jak AB Carl Anderssons Knivfabrik, AB Moraknivar, Bröderna Jönssons, Frosts czy KJ Erikssons zdobyli międzynarodową renomę. Od połowy ubiegłego wieku producenci, wytwarzający bardzo zbliżone typy noży (ikoniczny jest tu klasyczny model Mora z okrągłą rękojeścią z drewna brzozowego i czerwoną barwą), zaczęli stopniowo się łączyć, aż w 2005 roku z wszystkich tych fuzji powstała marka Morakniv, jaką znamy dzisiaj.

MORA W XXI WIEKU
Mora to dziś jeden z najbardziej znanych i największych producentów noży na świecie. Jako osoba pasjonująca się nożami i survivalem nie sposób przejść obojętnie obok tej nazwy, i nie bez powodu: noże Mora słyną z tego, że są wytrzymałe, funkcjonalne i wszechstronne, a przy tym przystępne cenowo dla każdego portfela. Co więcej, pracownicy Morakniv słuchają opinii klientów i nieustannie opracowują nowe modele oraz ich warianty.
Kto chce dziś kupić nóż Mora, może poczuć się przytłoczony szerokim asortymentem i słusznie zastanawia się, który z nich jest najlepszym nożem Mora. Celem tego artykułu jest przedstawienie Wam najbardziej znanych i lubianych noży Mora do użytku outdoorowego i bushcraftowego oraz wskazanie podstawowych różnic między poszczególnymi modelami. Wszystkie zaprezentowane tutaj noże to narzędzia użytkowe, które osobiście służyły mi wiernie przez wiele lat.
– Wszechstronny zawodnik –
MORA COMPANION

Mora Companion to doskonały nóż wszechstronny i prawdziwy klasyk w ofercie firmy Mora. Jako następca modelu Mora Clipper (który entuzjaści outdooru znają zapewne z wersji oferowanych w sklepach Bauhaus czy pod marką Bahco, zwłaszcza w zestawie z piłą Bahco Laplander), Companion uważany jest dziś za nowoczesny klasyk, bestseller i prawdopodobnie najpopularniejszy nóż marki Mora w ogóle.
Companion dostępny jest w dwóch wariantach: węglowym (do ok. 2022 r. oznaczanym jako C100) oraz nierdzewnym (do ok. 2022 r. oznaczanym jako Sandvik 12C27), przy czym wariant węglowy z grubością głowni 2 mm jest nieco cieńszy od wariantu nierdzewnego (2,5 mm). Grzbiet głowni jest zaokrąglony, więc nie da się nim krzesać iskier z krzesiwa, co jednak zapewnia większy komfort przy oparciu kciuka. A jeśli komuś to przeszkadza: przy użyciu pilnika można w kilka minut nadać grzbietowi ostrą krawędź. Companion tnie drewno jak masło i świetnie sprawdza się w rzeźbieniu, będąc jednocześnie doskonałym wyborem do różnych zadań bushcraftowych, takich jak przygotowywanie rozpałki, pozyskiwanie kory brzozowej, krojenie ogórka czy nadziewanie komarów. Dzięki niemal zerowej wadze nie ma żadnej wymówki, by nie mieć tego noża przy sobie w terenie.
- Rzeźbienie
- Wędrówki
- Bushcraft
- Rzemiosło
- Codzienne prace
- Lekkie i cięższe prace
- Długość ostrza: 104 mm
- Grubość ostrza: 2,5 mm stal nierdzewna / 2 mm stal węglowa
- Długość całkowita noża: 219 mm
- Długość całkowita noża z pochwą: 240 mm
- Waga: 117,0 g stal nierdzewna / 110,0 g stal węglowa
- Stal: węglowa/nierdzewna
- Kompatybilność z krzesiwem: Nie
- Materiał rękojeści: Guma TPE
- Oburęczność: Dla prawo- i leworęcznych
- Ochrona ostrza: Pochwa z polimeru
- Orientacja pochwy: Prawa
– Solidny –
MORA COMPANION HD

Mora Companion HD to starszy brat standardowego modelu Companion, który różni się głównie dwiema cechami: grubością ostrza (3,2 mm w porównaniu z 2,5 mm lub 2 mm w modelach Companion Stainless i Carbon) oraz grubością i długością rękojeści. Długość ostrza jest identyczna jak w standardowym Companionie. Ten nóż doskonale sprawdza się w przypadku większych dłoni i – przynajmniej w moich delikatnych łapach – leży niezwykle dobrze. Można nim wygodnie pracować przez wiele godzin, nie powodując przy tym żadnych odcisków na dłoniach. Mimo że Companion HD nie jest nożem typu full-tang, jest bardzo wytrzymały i bez trudu znosi nieco cięższe użytkowanie. Moim zdaniem, biorąc pod uwagę cenę i wagę, Companion HD to więcej noża, niż można by sobie życzyć, i powinien znaleźć się w każdej szufladzie z nożami – nie tylko u bushcrafterów.
- Rzeźbienie
- Wędrówki
- Bushcraft
- Rzemiosło
- Codzienne prace
- Lekkie i cięższe prace
- Długość ostrza: 104 mm
- Grubość ostrza: 3,2 mm (zarówno stal nierdzewna, jak i węglowa)
- Długość całkowita noża: 224 mm
- Długość całkowita noża z pochwą: 240 mm
- Waga: 135,0 g
- Stal: Węglowa/nierdzewna
- Kompatybilność z krzesiwem: Nie
- Materiał rękojeści: Guma TPE
- Oburęczność: Dla prawo- i leworęcznych
- Ochrona ostrza: Pochwa polimerowa
- Orientacja pochwy: Prawa
– Bushcrafter –
MORA BUSHCRAFT BLACK

Mora Bushcraft Black długo uchodził za prestiżowy nóż bushcraftowy firmy Mora, zanim pojawił się model Garberg. Bushcraft dostępny jest w licznych wersjach (niektóre, jak Bushcraft Triflex, zostały już wycofane), jednak wariant Black z powlekaną stalą węglową i grzbietem głowni szlifowanym pod kątem 90° cieszy się największą popularnością. Osobiście wolę rękojeść modelu Kansbol lub Garberg, ponieważ nie przepadam za wyprofilowanymi wgłębieniami na palce, ale wielu użytkowników przysięga na komfort chwytu w nożu Mora Bushcraft. Dzięki gumowaniu na całej powierzchni rękojeść zapewnia wręcz boską przyczepność.
Trzpień nie przechodzi przez całą długość rękojeści (nie jest to zatem konstrukcja full-tang, jeśli miałoby to być dla kogoś przeszkodą) – mimo to nóż jest solidny i trzeba się naprawdę postarać w stylu Joe X, żeby zniszczyć to narzędzie. Dzięki specjalnemu procesowi wtryskiwania trzpienia w tworzywo sztuczne, noże Mora są z założenia bardzo wytrzymałe i odporne, a w przypadku Bushcraft Black przekłada się to pozytywnie na wagę: jak na nóż bushcraftowy jest on niezwykle lekki i praktycznie nieodczuwalny w plecaku czy przy pasku.
Mora Bushcraft Black możesz kupić tutaj w naszym sklepie.
- Wędrówki
- Bushcraft
- Outdoor
- Lżejsze i cięższe prace
- Długość ostrza: 109 mm
- Grubość ostrza: 3,2 mm
- Długość noża: 232 mm
- Długość całkowita: 258 mm
- Waga (netto): 174,6 g
- Stal: węglowa (powlekana)
- Kompatybilność z krzesiwem: Tak
- Oburęczność: Dla prawo- i leworęcznych
- Ochrona ostrza: Pochwa polimerowa
- Orientacja pochwy: Prawa
– Wszechstronny –
MORA KANSBOL

Rok 2016 był dobrym rokiem dla społeczności outdoorowej. To właśnie wtedy firma Mora wypuściła na rynek aż trzy swoje najpopularniejsze noże: Mora Kansbol, Garberg oraz Eldris (więcej o dwóch ostatnich poniżej). Dzięki rękojeści typu barrel, model Kansbol wyraźnie nawiązuje do klasycznych, czerwonych rękojeści z drewna brzozowego oryginalnych noży Mora i doskonale sprawdza się przy każdej technice chwytu. Chwyt młotkowy, odwrotny, czy „dźwignia piersiowa” (chest-lever) – rękojeść ta jest zawsze wygodna, a dzięki gumowaniu na górnych i dolnych krawędziach nóż pewnie leży w dłoni, nie wyślizgując się.
Jednak chyba najbardziej oczywistą cechą tego noża jest tzw. szlif zespolony (compound grind), który znamy już z modelu Mora 2000, debiutującego w latach 90. Podczas gdy przy rękojeści ostrze ma klasyczny profil skandynawski, zapewniający najlepsze właściwości tnące przy struganiu, ku czubkowi zwęża się, a szlif skandynawski przechodzi w rodzaj szlifu płaskiego z wysoką fazą tnącą. Ponieważ pytanie to pojawia się często: kąt ostrzenia pozostaje przy tym stały! Naostrzenie tego modelu nie jest więc czarną magią. Dzięki niewielkiej grubości głowni wynoszącej 2,5 mm (zwężającej się ku przodowi) nóż ten jest niezwykle wydajny w cięciu, a dzięki przedniemu szlifowi dobrze nadaje się również do przygotowywania posiłków. W przeciwieństwie do Mora 2000 czy Bushcraft Forester, Kansbol ma grzbiet o kącie 90°, dzięki czemu doskonale krzesze iskry. Kansbol to jeden z moich ulubionych noży wszech czasów i prawdziwy „wszechstronny zawodnik” do pieszych wędrówek, bushcraftu i spędzania czasu na świeżym powietrzu.
Mora Kansbol możesz kupić u nas w sklepie.
- Rzeźbienie w drewnie
- Wędrówki
- Bushcraft
- Kuchnia kempingowa
- Polowanie (?)
- Długość ostrza: 109 mm
- Grubość ostrza: 2,5 mm
- Długość noża: 226 mm
- Długość całkowita: 250 mm
- Waga: 134,0 g
- Rodzaj stali: Stal nierdzewna z recyklingu ze Szwecji
- Kompatybilność z krzesiwem: Tak
- Materiał rękojeści: Guma TPE
- Oburęczność: Dla osób lewo- i praworęcznych
- Ochrona ostrza: Pochwa polimerowa
- Orientacja pochwy: Lewa, prawa
– Survivalista –
MORA GARBERG

Mora Garberg to wprowadzona na rynek w 2016 roku logiczna odpowiedź na głośne oczekiwania fanów noży typu full-tang i survivalu. Do czasu pojawienia się serii Ashwood, Garberg był jedynym nożem Morakniv z pełnym trzpieniem, dzięki czemu wstrząsnął światem outdoorowym niczym kometa. Do dziś uważany jest za jeden z najpopularniejszych noży do bushcraftu i aktywności na świeżym powietrzu. Rękojeść jest bardzo podobna do tej z modelu Kansbol, z tą różnicą, że w Garbergu wykonano ją w całości z twardego tworzywa sztucznego bez gumowanej powłoki. Nie umniejsza to jednak ani komfortowi użytkowania, ani wydajności. Ten nóż pewnie leży w dłoni i emanuje pewnością siebie, jakby mógł przebić się przez każde, nawet najbardziej wymagające twarde drewno.
Garberg dostępny jest w wersji węglowej (z czarną powłoką) oraz nierdzewnej, z pochwą polimerową lub skórzaną, z systemem Multimount lub bez niego. Koszt jest tutaj wyższy niż w przypadku popularnego modelu Companion, ale dopłata zwraca się w postaci stabilności i jakości wykonania.
- Bushcraft
- Survival
- Rzeźbienie w drewnie
- Ciężkie prace
- Długość ostrza: 109 mm
- Grubość ostrza: 3,2 mm
- Długość noża: 229 mm
- Długość całkowita: 242 mm
- Waga: 207,0 g
- Rodzaj stali: Stal nierdzewna z recyklingu ze Szwecji
- Kompatybilność z krzesiwem: Tak
- Materiał rękojeści: Poliamid
- Oburęczność: Dla osób lewo- i praworęcznych
- Ochrona ostrza: Kabura polimerowa
- Orientacja kabury: Lewa, prawa
– Podpalacz –
MORA EDLRIS

Mora Eldris to poręczny, niewielki towarzysz i odpowiedź firmy Morakniv na prośby społeczności o nóż kieszonkowy. Rękojeść została zaprojektowana według tej samej zasady, co w modelach Kansbol i Garberg, i mimo znacznie bardziej kompaktowych wymiarów, Eldris (przynajmniej przy rozmiarze rękawiczek 10) leży w dłoni równie pewnie i doskonale, jak jego więksi bracia. Eldris dostępny jest w dwóch wersjach: w wariancie standardowym ze szlifem typu compound (por. Kansbol) oraz jako wariant Light Duty z pełnym szlifem skandynawskim i zaokrąglonym grzbietem głowni. W wariancie standardowym Eldris dostępny jest zarówno samodzielnie, jak i w zestawie Neck-Knife Fire-Kit, który zawiera zabezpieczenie paskiem, krzesiwo oraz pasek na szyję. Dzięki temu Eldris można bezpiecznie nosić jako nóż szyjny skierowany głownią do dołu.
Krzesiwo oraz nazwa Fire-Kit wskazują bezpośrednio na preferowany obszar zastosowań Mora Eldris: rozpalanie ognia. Dzięki grzbietowi głowni szlifowanemu pod kątem 90° Eldris krzesze iskry równie efektownie jak Kansbol czy Garberg – krótka głownia zapewnia jednak znacznie większą kontrolę, a dzięki pewnie leżącej w dłoni rękojeści jest znacznie wygodniejszy w prowadzeniu niż standardowe skrobaki do krzesiwa (nawet jeśli ten od Light My Fire jest już bardzo dobry). Jak każdy inny nóż Mora, Eldris to mały demon cięcia, choć krótka głownia jest oczywiście nieco mniej odpowiednia do dłuższych ruchów tnących niż np. model Companion. Arbuza Eldrisem nie przekroisz. Do strugania loków z drewna, skrobania drzazg smolnych i rozpalania ognia Eldris jest jednak królem ognisk. Zalety Eldris w tym zakresie trudno opisać – trzeba to po prostu wypróbować.
Wskazówka: Wariant Light Duty posiada zaokrąglony grzbiet głowni i dlatego nie jest fabrycznie przystosowany do krzesania ognia za pomocą krzesiw!
Mora Eldris możesz kupić tutaj w naszym sklepie.
Przy okazji: krzesiwa Light My Fire również znajdziecie w naszym sklepie.
- Bushcraft
- Rozpalanie ognia
- Snycerstwo
- Lekkie prace
- Długość ostrza: 59 mm
- Grubość ostrza: 2 mm
- Długość noża: 145 mm
- Długość całkowita: 153 mm
- Waga: 80 g
- Rodzaj stali: Stal nierdzewna z recyklingu ze Szwecji
- Kompatybilność z krzesiwem: Tak
- Materiał rękojeści: Guma TPE
- Oburęczność: Dla prawo- i leworęcznych
- Ochrona ostrza: Pochwa polimerowa
- Orientacja pochwy: Lewa, prawa
Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej o historii Morakniv, gorąco polecam historyczne katalogi na stronie internetowej Mora (patrz źródła poniżej) oraz blog Mora prowadzony przez entuzjastę i eksperta marki, João. Jeśli interesują Cię noże outdoorowe ogólnie, przygotowaliśmy poradnik dotyczący noży outdoorowych.
Odkryj szeroki wybór noży Mora w naszym sklepie.
Źródła:
https://morakniv.se/en/this-is-morakniv/our-history/, data dostępu: 13.07.2024
https://morakniv.se/en/this-is-morakniv/historical-catalogs/, data dostępu: 13.07.2024
*Wszystkie informacje zgodnie ze szczegółami produktu na stronie https://morakniv.se/en/, ostatni dostęp: 13.07.2024.

